ریسک زلزله در تربت حیدریه، گسل درونه وقدیمی ترین زلزله بزرگ خراسان:1336م

شهر تربت حیدریه در 140 کیلومتری جنوب مشهد در استان خراسان رضوی اکنون در پایان ١٣٩٢ حدود 300 هزار نفر جمعیت دارد (جمعیت شهرستان تربت حیدریه 450 هزار نفر برآورد می شود). این شهر در فرادیواره و فاصله حدود ٥ کیلومتری شمال سامانه گسلی دورونه -بخش مرکزی- قرار دارد. ریسک زمینلرزه در مورد این تمرکز جمعیتی مهم در استان خراسان رضوی باید بسیار جدی تلقی شود. سامانه گسله درونه سه بخش دارد و به صورتی کمانی در شمال ناحیه لوت در مجموع در طول حدود ٧٠٠ کیلومتر از مرز ایران و افغانستان از منتهی الیه شرقی خود تا شمال نایین در مرکز ایران ادامه دارد. زلزله ١٩٢٣ کاج درخت با بزرگای ٥.٨ - غرب کاشمر - به بخش مرکزی آن مرتبط است. روند گسل درونه در همین قطعه مرکزی در زمیتان ١٣٧٨ تا فروردین ١٣٧٩ یک فوج زمینلرزه نیز نشان داد که در مقاله ای در پژوهشنامه پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله به تاریخ بهار ١٣٧٩ در مورد آن فوج زلزله ها و همچنین سامانه گسله درونه توضیح داده ام

به هر حال وقوع زلزله ١٣٣٦م خواف که مرحوم استاد آمبرسیز -در کتاب تاریخ زمینلرزه های ایران-بزرگای ٧.٦ را به آن نسبت داده است ممکن است به جنبایی بخش شرقی گسل درونه مربوط باشد. امروز مشاهده گسیختگی سطحی در نهشته های هولوسن نیز ممکن شد. اگر به همان مقاله سال ١٣٧٩ من مراجعه فرمایید توضیح داده ام که چگونه ساز و کار راستا لغز در بخش شرقی گسل را فشاری با مولفه راستالغز راستگرد می دانم.

برپایه مشاهدات صورت گرفته بخش های مرکزی و شرقی سامانه گسله درونه فعال و لرزه زاست و نگارنده توان لرزه زایی این سامانه گسلی را در حد بزرگای 7.5 می داند. این توان لرزه زایی و وقوع زلزله های تاریخی باید از دیدگاه ریسک زلزله برای جمعیت ساکن در منطقه جدی تلقی شود.

 لرزش ناگهانی پوسته‌های جامد زمین، زلزله یا زمین لرزه نامیده می‌شود. دلیل اصلی وقوع زلزله را می‌توان افزایش فشار بیش از حد داخل سنگها و طبقات درونی زمین دانست.

به نسبت اندازه انرژی تخلیه شده ، در بخشهای روی زمین و هر آنچه که بر آن بنا شده باشد ، ویرانی روی خواهد داد . از این رو ، در نقاطی که قبلا پوسته زمین دچار شکستگی شده است (گسل های قدیمی ) ، این امکان وجود دارد که پوسته زمین یک دست نیست و از تعدادی صفحات به هم پیوسته تشکیل شده است. در محل اتصال این قطعات نیز معمولا

لرزش هایی به وقوع می پیوندد. به طوری که امروزه توانسته اند ،کمربندهای زلزله خیز جهان را در مقیاس قاره ای مشخص کنند. و از آن جا که در این محل ها امکان خروج مواد مذاب درون زمین بیشتر است ، نوعی قرابت بین کمربند زلزله خیز و کمربند آتشفشان های روی کره زمین به وجود آمده است.

در مقیاس های کوچک تر، رشته کوه های اصلی در هر منطقه می توانند ،مؤید وجود شکستگی در بخش زیرین ان ها باشند . براساس نظریه  (تکتونیک صفحه ای)، به وجود آمدن کوهها از برخورد لبه های دو صفحه از صفحات پوسته زمین ناشی است. و بازهم در مقیاسی کوچک تر، در هر منطقه از زمین می توان انتظار وجود گسل ، شکستگی یا درز را در پوسته زمین داشته باشیم که در اعماق متفاوت به وجود آمده اند ، مگر آن که مطالعات علمی معتبر خلاف آن را ثابت کرده باشند .

بنابراین در همه جای کره زمین ، امکان وقوع زلزله وجود دارد ، اما این امکان در محل شکستگی ها و گسل های موجود بیشتر است . بر این مبنا اگر بخواهیم انتشار جغرافیایی زلزله ها را در دنیا به طور مشخص بیان کنیم ، به این ترتیب خواهد بود :

1 – کمربند اطراف اقیانوس آرام که

با سلام

جهت دریافت سوالات و راهنمای تصحیح آن بر روی درس مورد نظر کلیک نمایید.

سوالات به صورت فایل PDF برای شما آماده گردیده است.

.:: ویتامین های مفید برای فصل زمستان ::.

در فصل زمستان نیاز بدن به انرژی افزایش می یابد. در این فصل، سرما باعث ایجاد التهاب مفصل و درد می شود و از طرفی سرماخوردگی و آنفلوآنزا شیوع پیدا می کند. بسیاری از این بیماری های زمستانی به علت کمبود مواد معدنی یا ویتامین رخ می دهد از این رو با مصرف ویتامین هایی که در این مطلب به نقل از "MSN" ذکر شده است، می توان انرژی مورد نیاز بدن را تامین و از بروز این بیماری ها پیشگیری کرد.

ویتامین C: هر وقت احساس سرماخوردگی کردید ویتامینC مصرف کنید. هرچند در فصل زمستان، سبزی و میوه سرشار از ویتامین های تقویت کننده سیستم ایمنی است اما لازم است به طور منظم مکمل های ویتامین C را برای رشد بافت های بدن، داشتن استخوان و دندان های قوی و پیشگیری از آنفلوآنزا مصرف کنید.

ویتامینA: اگر کمبود آهن دارید، احتمال دارد که میزان ذخیره ویتامین A در بدن ناکافی باشد. ویتامین A باعث تقویت چشم ها و طراوت و نشاط پوست می شود. مصرف این ویتامین در این فصل که زمین خوردن امری طبیعی است، ضرورت دارد زیرا استخوان ها را تقویت می کند.

آهن: کمبود آهن، احساس خستگی ایجاد می کند به ویژه در زنانی که در دوران قاعدگی دچار خون ریزی شدید می شوند. مکمل های آهن علاوه بر افزایش میزان انرژی، خون تازه و پر اکسیژن را به ریه ها، طحال، مغز استخوان، عضله ها و سلول ها ارسال می کند.

کلسیم: کلسیم به عنوان ماده معدنی لازم، از استخوان ها و دندان ها مراقبت می کند.

ویتامین D: با کوتاه تر شدن روزها و بلندشدن شب ها، کمتر نور خورشید را می بینیم. این درحالی است که نور خورشید برای بدن بسیار مهم است زیرا بدن از طریق آن، ویتامینD می سازد.به همین دلیل قرار گرفتن در معرض نور خورشید در هر فرصت ممکن لازم است. بدون ویتامینD، بدن قادر به جذب کلسیم یا تحریک برخی واکنش های سیستم ایمنی نیست.

اسیدهای چرب امگا۳: روزهای تاریک و کوتاه زمستان همراه است با دمای پایین از این رو ممکن است افسردگی را نیز به همراه داشته باشد. مکمل های اسید چرب امگا ۳ می تواند روحیه را بالا ببرد، تمرکز ذهنی را بهبود دهد و از سرماخوردگی پیشگیری کند.

ویتامین E: اگر دچار خشکی فصلی پوست، ناخن و مو شده اید، این امر به دلیل کمبود ویتامین E است. این آنتی اکسیدان مرطوب کننده پوست را مرطوب می کند و قرمزی، خارش، پوسته پوسته شدن پوست، شکنندگی مو و ناخن در برابر آسیب های رادیکال آزاد، سوختگی و پسوریازیس و شوره را بهبود می دهد.

اسید فولیک: اگر طرفدار سبزی های برگ دار و سبز نیستید، به احتمال زیاد به اندازه کافی اسید فولیک دریافت نمی کنید. کمبود اسید فولیک باعث پوسته پوسته شدن پوست بر اثر حمام های داغ می شود زیرا به دلیل پایین بودن رطوبت، پوست قادر به حفظ رطوبت کافی نیست.

ویتامین B: این گروه از ویتامین های انرژی زا که B کمپلکس نام دارد کربوهیدرات را به انرژی تبدیل می کند تا چربی ها و پروتئین ها برای سوخت، مصرف شود. به همین دلیل است که با مصرف ویتامین B به ویژه B۱۲، افسردگی و اضطراب کاهش می یابد.

منیزیم: بیشتر زنان از دردهای قاعدگی دراین فصل رنج می برند. با افزودن مکمل منیزیم به برنامه غذایی روزانه انقباض عضله و ضربان عصب کاهش می یابد و این دردها کم می شود.

پیاز، دوست استخوان ها

خوراک خوشبویی نیست، اما اگر بدانید چه ویژگی خاصی دارد، خوردن آن را ترک نمی کنید. پیاز حاوی ترکیبی است که روند از دست دادن کلسیم در بدن را کند کرده و مانع پوکی استخوان می شود. بنابراین مصرف آن برای همه افراد بویژه زنان پس از شروع دوره یائسگی بسیار مفید است. ویتامین C و فولات موجود در آن بدن را در مقابل ابتلا به پوکی استخوان بیمه می کند.

میزان مصرف: روزانه نصف عدد متوسط
شیوه مصرف: به صورت خام همراه با غذا، به عنوان طعم دهنده انواع غذاها و خرد شده همراه با ماست و خیار

بادمجان، خوراک مغز

در نگاه اول این خوراکی بی خاصیت به نظر می رسد، اما بادمجان حاوی نوعی آنتی اکسیدان خاص به نام نازونین یا ناسونین است. این آنتی اکسیدان به صورت خاص پیری سلول های مغز را به تعویق می اندازد. بنابراین مصرف بادمجان مانع از ابتلا به آلزایمر می شود. این خوراکی حاوی فیبر فراوانی است. بنابراین خوردن آن هرچند باعث بروز نفخ می شود، اما به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک کرده و مانع چسبندگی روده می شود. بادمجان حاوی پتاسیم است. بنابراین مصرف بادمجان مانع سکته مغزی و قلبی و زوال عقل می شود.

میزان مصرف: روزانه یک عدد متوسط
شیوه مصرف: به صورت کبابی همراه با نان و به صورت کبابی همراه با ماست یا تهیه خورشت بادمجان به شرطی که بادمجان ها کبابی شده باشد

کلم بروکسل، ویژه مادران باردار

اگر قرار باشد یک خوراکی خاص از بین سبزی ها هر روز در برنامه غذایی مادران باردار قرار گیرد، آن کلم بروکسل است. این خوراکی کپسول طبیعی حاوی اسید فولیک و ویتامین B است. در دوران بارداری یکی از نیازهای ضروری مادران باردار مصرف مکمل اسید فولیک و مواد غذایی حاوی این ترکیب مهم است. این سبزی حاوی ویتامین K است. بنابراین مصرف آن برای درمان اختلال های کبدی موثر است. ویتامین C موجود در این خوراکی نیز به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و بدن را در مقابل تاثیر منفی عوامل بیماری زا بیمه می کند. پتاسیم موجود در این خوراکی نیز برای قلب مفید است. فیبر موجود در کلم بروکسل به عملکرد دستگاه گوارش کمک می کند و مانع ابتلا به یبوست می شود. این سبزی منبع اسید چرب امگا۳ گیاهی است. بنابراین مصرف کلم بروکسل باعث کاهش و کنترل میزان چربی خون می شود.

میزان مصرف: روزانه ده عدد
شیوه مصرف: به صورت خام در سالاد یا همراه ماست یا به صورت بخارپز به عنوان مخلفات غذا

اسفناج، دوست کم خون ها

اگر دنبال منبع انواع ویتامین ها هستید، علاوه بر کلم بروکلی می توانید اسفناج مصرف کنید. این سبزی ویژه حاوی انواع ویتامین هاست. ازطرفی اسفناج حاوی آهن است؛ بنابراین مصرف آن برای افراد کم خون مناسب است. فیبر موجود در اسفناج باعث بهبود عملکرد دستگاه گوارش می شود و مصرف آن به دلیل ترکیب هایی که دارد مانع ابتلا به سرطان روده و پوکی استخوان می شود.

میزان مصرف: روزانه یک فنجان
شیوه مصرف: سالاد اسفناج، بورانی اسفناج، به صورت بخارپز به عنوان مخلفات غذا و به عنوان سبزی آش

سیب زمینی شیرین،‌ هضم بهتر غذا

این خوراکی پرخاصیت حاوی ترکیب های ضد سرطان یعنی آنتی اکسیدان هایی مانند ویتامین A، C و منگنز است. این خوراکی برای افراد کم خون نیز مفید است به این دلیل که سرشار از آهن است. فیبر موجود در سیب زمینی نیز به عملکرد بهتر دستگاه گوارش کمک می کند. از طرفی ساختار و بافت سیب زمینی به هضم بهتر غذا کمک می کند. البته بعضی از پژوهشگران دلیل آن، یعنی تاثیر سیب زمینی در هضم بهتر غذا را به شیرینی طبیعی آن نسبت می دهند.

میزان مصرف: روزانه نصف سیب زمینی متوسط
شیوه مصرف: به صورت آب پز همراه غذا، به عنوان شام همراه با گوجه فرنگی و پنیر و سوپ سیب زمینی و هویج و آب مرغ

کدوحلوایی، ضدالتهاب

کدو حلوایی یا همان کدو تنبل، سبزی حاوی بتاکاروتن و ویتامین C است.این دو ترکیب ضد التهاب است. بنابراین مصرف روزانه کدو حلوایی مانع التهاب بافت های بدن شده و در صورت بروز چنین مشکلی، مصرف کدو حلوایی تا حد زیادی می تواند التهاب بافت ها را از بین ببرد. کدو حلوایی به دلیل ترکیب های ضدالتهابی به کنترل نشانه های آسم نیز کمک می کند و مصرف آن مانع ابتلا به پوکی استخوان می شود. کدو تنبل حاوی پتاسیم، منیزیم و فیبر است.

میزان مصرف: روزانه یک فنجان خرد شده
شیوه مصرف: به صورت خام همراه با ماست