حدود 350 سال پیش دست به اختراع وسیله‌ای زد که امروزه یکی از ابزارهای لاینفک زندگی و کسب و کار است. او در 16 سالگی در سال 1642 شروع به کار روی ایده ساخت ماشینی کرد که بتواند چهار عمل اصلی ریاضیات را روی اعداد انجام دهد: ماشین حساب!

پاسکال سرانجام توانست ماشین حسابی مکانیکی بسازد که طی سه، چهار قرن و در بستر ذهن‌های خلاق دیگر سرانجام دیجیتالی شد. امروز این وسیله چنان با زندگی ما گره خورده که تصور رایانه یا گوشی هوشمند فاقد ماشین حساب محال به نظر می‌رسد!

در پی درگذشت استاد ابوالقاسم غفاری، نخستین دانشمند ایرانی ناسا و تنها دانشمند خارجی ماموریت «آپولو»، دکتر فیروز نادری، مدیر ایرانی آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) ناسا در پیامی کوتاه از وی به عنوان غولی در جامعه علمی ایران یاد کرد که میراثی افتخارآمیز را برای ما به یادگار گذاشته است.

به گزارش خبرنگار علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، دکتر غفاری، استاد سابق دانشگاه های «هاروارد» و «پرینستون» و چهره پیشگام ایرانی در حوزه فضا، هفته گذشته در 106 سالگی در آمریکا درگذشت. این استاد پیشکسوت ریاضی که دانش آموخته دانشگاه «سوربون» فرانسه بود به همراه «مرحوم دکتر محسن هشترودی» از جمله نخستین دانشمندان ایرانی بودند که به عنوان محقق «فولبرایت» در «دانشگاه هاروارد» فعالیت داشتند. در اوایل دهه‌ 1950، این محقق ایرانی هم‌زمان با حضور «انشتین» در مؤسسه‌ مطالعات پیشرفته «دانشگاه پرینستون» زیرنظر «رابرت اوپنهیمر» در زمینه‌ «تئوری میدان منسجم جاذبه و الکترومغناطیسی» تحقیق می‌کرد.

وی در پروژه آپولو (سفر به ماه) در محاسبات نحوه بازگرداندن ایمن فضاپیما از ماه همکاری داشت و در پی موفقیت ماموریت موفق به دریافتنشان ویژه از رییس جمهور وقت امریکا شد.

دکتر فیروز نادری، مدیر ایرانی اکتشافات منظومه شمسی آژانس فضایی امریکا و برنده عالی‌ترین نشان افتخار این سازمان در یادداشتی که در پی درگذشت استاد غفاری در پاسخ به خبرنگار علمی خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) نگاشته، آورده است: « این توفیق را داشتم که چند سال قبل دکتر غفاری را در مراسمی ملاقات و پلاکی را برای قدرشناسی از خدمات قابل توجه او به وی اهدا کنم. او غولی

ژوزف لویی گیلوساک  شیمی‌دان مشهور فرانسوی است که برخی از قوانین مربوط به گازها از جمله قانون گیلوساک را کشف نمود. در سال 1802 میلادی، گیلوساک در ضمن مطالعه انبساط گازها ، قانون مهمی پیدا کرد که بیان آن این است: فشار هر گاز محتوی در حجم معین به ازای هر یک درجه سانتیگراد افزایش دما ، به اندازه 273/1 حجم اولیه‌اش افزایش می‌یابد. همین قانون را یک فرانسوی دیگر به نام ژاک شارل ، دو سال پیش از آن کشف کرده بود. و از این رو اغلب آن را قانون شارل-گیلوساک می‌نامند.

گیلوساک بعدها نشان داد که وقتی عناصر گازی با هم ترکیب می‌شوند، نسبت های حجمی آن ها به صورت اعداد صحیح ساده است. برای مثال، دو قسمت حجمی از هیدروژن با یک قسمت حجمی اکسیژن ترکیب می‌شوند تا آب به وجود آید.

گیلوساک ، با آنکه یک شیمیدان بود ولی در فیزیک ، هواشناسی وفیزیولوژی هم سهم دارد .اگر چه عمدتا او را بخاطر تجربه هایش در باره گازها به یاد می آوریم، ولی وی ماهیت عنصری گوگرد را مشخص کرد و اولین فردی بود که سدیم و پتاسیم را به روشهای شیمیایی تهیه کرد و اولین کسی بود که بور ر ا جدا کرد.

گیلوساک به پرواز با بالون علاقه داشت ، در واقع او در سال 1804 با بالون تا ارتفاع23000 پا برای نمونه گیری از هوا صعود کرد و این ارتفاع تا سالهای سال به صورت رکود باقی ماند . در یکی از این صعود ها ماجرای جالبی اتفاق افتاد، گیلوساک در پرواز بلندی مجبور شد بسیاری از چیزها را از بالون به بیرون پرتاب کند، تا بالون سبک شده و بتواند اوج بگیرد . یکی از چیزهایی که او به بیرون انداخت صندلی سفید رنگ و قدیمی آشپزخانه بودکه او آن را برای نشستن خود به کار می برد . صندلی در نزدیکی یک دختر روستایی که مشغول چرانیدن گوسفندان در نزدیکی دهکده ای در فرانسه بود، فرود آمد.  افراد و کشیش محلی بعد از مباحثه زیاد به این نتیجه رسیدند که این حادثه یک معجزه بوده ، ولی در تعجب بودند که چرا خداوند دارای چنین صندلی فرسوده ای است !

برای دانستن بیشتر درمورد قانون نسبتهای ساده حجمی گیلوساک به ادامه مطلب مراجعه نمائید.

قانون نسبتهای ساده حجمی گیلوساک

وانت هوف، شیمی فیزیکدان هلندی بود که در سال 1852 میلادی در هلند به دنیا آمد. پدر وی، یک پزشک بود.

وانت هوف، با شیمیدانانی چون «ککوله » و «وورتس»  همکاری داشت و یک سال در پاریس در آزمایشگاه «وورتس» کار کرد. در سال 1874 همزمان با «لوبل»  و بطور جداگانه ، نظریه کربن بی‌تقارن را منتشر کرد. نظریه «وانت هوف» تحت عنوان، «در خصوص ساختار فضایی»  اجسام آلی و امکان چرخش کربنهای متصل به کربن در آنها در محلول منتشر شد.

قابل توجه است که پیش از «وانت هوف» و « لوبل»، برخی از شیمیدانها مانند «ککوله» ساختار مولکول متان را به صورت چهار وجهی منظمی نمایش دادند، اما نتوانسته بودند نتیجه مطلوبی در خصوص خواص ترکیبات آلی بدست آوردند. وانت هوف و لوبل این موضوع را به خوبی دنبال کردند و به نظریه سودمندی مانند نظریه کربن بی‌تقارن رسیدند.

وانت هوف در سال 1884، دینامیک شیمیایی را بنیان گذاشت. تاثیر غلظت و دما را در فرایند های شیمی فیزیکی نشان داد و قوانین مربوط به جوشش، انجماد، فشار اسمزی، تفاوت بین الکترولیتها و غیرالکترولیتها را از نظر میزان تاثیر بر خواص حلال و نیز پدیده توتومتری را کشف کرد.

وی شاخه جدیدی در شیمی به نام «استرئوشیمی» یا «شیمی فضایی» را نو‌آوری کرد و به وجود ایزومری سیس و ترانس که بر پایه ایزومری هندسی است، در ترکیبهای اتیلنی پی برد و ثابت کرد که اسید مالئیک و اسید فوماریک به فرمول C3H4O2 با هم ایزومرند. وی همچنین به تاثیر ترکیبات آلی بر نور پلاریزه که دارای کربن بی‌تقارن یا کایرال هستند، پی برد.

وانت هوف با طرح فضایی آرایش چهار اتم یا چهار گروه در اطراف اتم کربن که بر اساس اندیشه لوبل ارائه شد، در جهان شیمی مشهور شد.

وانت هوف از برسی ایزومرهای نوری ترکیباتی که دارای یک یا چند اتم کربن بی‌تقارنند، دو نکته زیر را ثابت کرد :

1. هرگاه ترکیبی سطح نور پلاریزه را بچرخاند، بدون شک در مولکول آن، یک یا چند اتم کربن بی‌تقارن وجود دارد. (فعالیت نوری)

2. هرگاه ترکیبی بر نور پلاریزه موثر باشد، با از بین رفتن تمام اتمهای کربن بی‌تقارن آن، بر نور پلاریزه، بی‌اثر خواهد شد.

نظریه یا فرضیه وانت هوف و لوبل درباره ایزومرهای نوری و یا آینه‌ای و نمایش فضایی آنها همچنین اتم کربن بی‌تقارن به سرعت اشاعه یافت، اما با مخالفت جدی «برتلو» روبرو شد. وی نظریه این دو را غیر عملی و ناقص قلمداد کرد. در آلمان هم نظریه این دو دانشمند، مخالفانی مانند «کلبه»  و ... داشت. در نتیجه، مخالفت  برتلو، کلبه و سایرین برای دیگر شیمیدانان در پذیرش این نظریه، شک ایجاد کرد. در نتیجه، این فرضیه جدید نتوانست به سرعت پیش برود و مورد پذیرش همگان قرار گیرد.

وانت هوف در سال 1886 بر اساس نتایج حاصل از بررسی های «ففر»، مشابهت بنیادی بین خواص گازها و محلولهای رقیق از نظر رابطه حجم و فشار را کشف کرد و توانست فشار اسمزی محلولها را حساب کند و رابطه آن را با غلظت و دما بدست آورد :

πv=nRT → π=MR

که در آن، π ، فشار اسمزی و M، مولاریته محلول است. بدین طریق قانون رائول و قانون وانت هوف دسترسی به روشهای تازه و نسبتا دقیقی برای اندازه گیری جرم مولکولی مواد غیر الکترولیت را امکانپذیر ساخت که در آن زمان، اهمیت فوق‌العاده ای کسب کرد. وانت هوف نیز مانند رائول دریافت که این رابطه در مورد محلول الکترولیتها صادق نیست و برای این که بتوان از آنها در مورد الکترولیتها نیز استفاده کرد، به روش تجربی دریافت که باید طرف دوم رابطه بالا را در ضریبی که به «ضریب وانت هوف» موسوم است، ضرب کرد که مقدار آن همواره از واحد بزرگتر بود.

وانت هوف به خاطر همین اکتشافاتش در زمینه قوانین دینامیک شیمیایی و فشار اسمزی، جایزه نوبل شیمی سال 1901 را به خود اختصاص داد.

وانت هوف در سال 1911 میلادی پس از یک زندگی پر بار علمی در زمینه شیمی و ایجاد تحولاتی شگرف در این علم از دنیا رفت.

هنری موزلی

هنری موزلی، در23 نوامبر سال 1887 در ویموث واقع در ولایت دورست شایر انگلستان زاده شد. پدرش یک زیست شناس و استاد تشریح تطبیقی بود. موزلی کودک بسیار باهوشی بود و زمانی که تنها چهار سال داشت، پدرش را از دست داد.

در سال 1910، درسن23 سالگی به گروهی پیوست که زیر نظر ارنست رادرفورد در دانشگاه ویکتوریا در منچستر کار می کردند. او با این گروه به مدت دو سال همکاری داشت و در این جمع به عنوان شایسته ترین فرد شناخته شد. پس از چندی موزلی بر آن شد تا کار«براگ» و «بارکلا» را با هم درآمیزد. او برای طبقه بندی پرتوهای x مربوط به فلزهای گوناگون از روش نسبتاً ناقص بارکلا برحسب نفوذ پذیری، چشم پوشی کرد و به جای آن، هم چون براگ، پرتوهای یاد شده را از بلورها گذراند و طول موج آنها را با دقت اندازه گرفت. این کار در سال 1912 انجام شد، یعنی زمانی که هنوز موزلی به آکسفورد منتقل نشده بود و به طور مستقل کار می کرد.

او متوجه مجموعه ای از پرتوهای x برای فلزهای کلسیم تا مس، در طول دوره ی چهارم جدول تناوبی شد که طول موج آن ها با پیشروی در این دوره از جدول با نظم چشم گیری کاهش می یافت و بنابراین انرژی بیشتری را از خود به نمایش می گذاشتند. یادآوری می شود که در آن زمان هنوز اسکاندیم در دسترس موزلی قرار نداشت و دراین مجموعه از فلزها، جای بررسی روی پرتوهای x مربوط به این عنصر خالی بود. در واقع، اگر جذر طول موج در نظر گرفته می شد، رابطه به صورت یک خط مستقیم بود و این، نکته ی بسیار مهمی به شمار می رفت. زیرا تغییر در جرم های اتمی که تا آن زمان برای داوری نظم حاکم بر جدول تناوبی مورد توجه بود، چنین نظم بی مانندی را نشان نمی داد.

موزلی با جرم های اتمی عنصرها که تا یک دهم اعشار مشخص شده بود کار می کرد. بنابراین میان عنصرها تفاوت در جرم

کلود لوئی برتوله شیمیدان فرانسوی در 9 دسامبر سال 1748 در دهکده‌ای نزدیک دریاچه انسی در فرانسه به دنیا آمد.
پس از تحصیلات اولیه در سال 1770 دانشگاه تورین ایتالیا را برای تحصیلات دانشگاهی در رشته پزشکی برگزید و سپس برای ادامه تحصیل در رشته شیمی به پاریس رفت، که حاصل زحمات وی منجر به انتشار کتابی تحت عنوان مقدمه‌ای بر فن رنگرزی شد که در آن نظریه ابداع روش خاص رنگرزی که  متکی بر پایه‌های علمی نیز بود به نگارش درآمد.

او از نخستین کسانی بود که، همراه با لاوازیه و چند تن دیگر، روش منظمی را برای نام‌گذاری ترکیب های شیمیایی طرح کرد و نظریه‌ی تعادل شیمیایی و تجزیه‌ی مضاعف املاح را به ثبت رساند و نیز موفق به تجزیه آمونیا شد.

کشف خاصیت رنگزدایی کلر و استفاده از آن برای سفید کردن منسوجات و تصفیه آب به وسیله ذغال و خواص انفجاری کلرور پتاس از جمله کارهای او می‌باشد.
قابل ذکر است که این دانشمند فرانسوی انجام آزمایشات خود را در کارگاهی که در قصبه‌ای به نام ژاول نزدیک پاریس می‌باشد انجام داد و به همین جهت آب ژاول که همان محلول کلرور پتاسیم می‌باشد به نام این مکان است. برتوله از دانشمندانی بود که با ناپلئون به مصر رفت.

حسين آقائي

آثار :
    1  آشنايي با صنايع شيمايي
      ويژگي اثر : آشكار ساختن اهميت صنايع شيميايي در هنرستانهاي شيمي
2  تاريخ علم شيمي
      ويژگي اثر : شامل سير تاريخي شكل گيري علم شيمي
3  ترموديناميك شيميايي و نظريه جنبشي
      ويژگي اثر : در اين اثر اصول و كاربردهاي ترموديناميك در شيمي به شيوه ساده اي نگارش يافته و در آن مثالهاي حل شده فراواني آورده شده است. علاوه بر آن، از نظريه جنبشي گاز و نتايج آن بحث گرديده است.
4  حالتهاي ماده
      ويژگي اثر : بيان حالتهاي ماده به شيوه ساده و در عين حال مراعات سطح علمي موضوع
5  راهنماي تدريس شيمي دبيرستان
      ويژگي اثر : چهار جلد با همكاري ساير اساتيد، گنجاندن مطالب لازم در ارتباط با روش تدريس شيمي و نكات علمي لازم
6  سرعت و تعادل
      ويژگي اثر : پرداختن به مباحث سرعت و عوامل موثر بر آن در شيمي و چگونگي برقراي تعادل در واكنشهاي شيميايي
7  شيمي آب
      ويژگي اثر : در دو جلد، شامل خواص شيمي فيزيكي آب و محلولهاي آبي
8  شيمي دبيرستاني
      ويژگي اثر : چهار جلد در نظام قديم آموزشي (سال اول، دوم، سوم و چهارم دبيرستان) با همكاري ساير اساتيد. در اين كتابهاي سعي شده است كه مطالب علمي با شيوه ساده اي به نگارش درآيند
9  شيمي دوره كارداني
      ويژگي اثر : دوجلد، با همكاري ساير اساتيد
10  شيمي سال اول علوم انساني
      ويژگي اثر : با همكاري ساير اساتيد، متناسب بودن با توان يادگيري دانش آموزان سال اول رشته هاي علوم انساني
11  شيمي سال اول نظام جديد آموزشي
      ويژگي اثر : با همكاري ساير اساتيد، نوآوري در تاليف مطالب و رعايت نكات روانشناسي يادگيري
12  شيمي عمومي
      ويژگي اثر : ترجمه
13  شيمي فيزيك بخش تعادل
      ويژگي اثر : ترجمه
14  كاربردهاي شيميايي پتانسيومتري
      ويژگي اثر : ترجمه
15  مباني ترموديناميك شيميايي و نظريه جنبشي
      16  مباني ترموديناميك محلولها و تعادل فاز
      ويژگي اثر : جمع آوري مطالب مفيد درخصوص ترموديناميك محلولها و تعادل فاز ها به گونه اي مختصر
17  مباني سينتيك شيميايي
      ويژگي اثر : سادگي شيوه نگارش، دارا بودن مثالهاي حل شده، شامل بودن مطالب علمي جديد در قلمرو مربوط
18  مسائل شيمي در المپيادهاي جهاني
      ويژگي اثر : آشنا شدن دانش آموزان با سطح شيمي در المپيادهاي شيمي جهاني
19  مقدمه اي بر ترموديناميك آماري
      ويژگي اثر : در اين اثر اركان ترموديناميك آماري و كاربردهاي آن در شيمي به شيوه اي ساده به نگارش در آمده و در آن مثالهاي حل شده زيادي ارائه گرديده است.

وی در سال1326 در شهرستان مرند به دنیا آمد و پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال 1350 در رشته مهندسی شیمی از دانشگاه فنی استانبول و کارشناسی ارشد شیمی معدنی را در سال 1356 از دانشگاه نیوکاسل انگلستان دریافت کرد. وی تحصیلات دکتری خود را در سال 1360 در همین رشته در دانشگاه نیوکاسل به اتمام رساند و از سال 1350 به عنوان عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز مشغول به فعالیت شد. دکتر دانشور در سال 1374 به درجه دانشیاری و در سال 1382 به درجه استادی ارتقاءپیدا کرد. وی از بنیانگذاران رشته شیمی کاربردی در کشور محسوب می شد به طوریکه با تلاش وی اولین دوره کارشناسی ارشد و دکتری شیمی کاربردی در ایران در دانشکده شیمی دانشگاه تبریز ایجاد شد. دکتر دانشور در سال 1382 عنوان پژوهشگر نمونه آذربایجان شرقی و در سال 1383 عنوان پژوهشگر برتر دانشگاه تبریز را کسب کرد. کتاب اصول کنترل کیفیت آب که توسط ایشان ترجمه شد ، درسال1384 به عنوان کتاب برگزیده سال کشور انتخاب شد.
دکتر دانشور پیش از این نیز بر اساس آمار موسسه اطلاعات علمی (ISI) با قرار گرفتن در جمع یک درصد اول پژوهشگران جهان در رشته­های مربوطه و عبور از مرز تعداد ارجاع به مقالاتشان عنوان دانشمند بین المللی و محقق برجسته عنوان سی ام را کرده بود.

دکتر نظام الدین دانشور استاد گروه شیمی کاربردی و گروه مهندسی شیمی دانشگاه تبریز 21 شهریورماه سال 86، پس از عمری تلاش در عرصه های علمی و پژوهشی دارفانی را وداع گفت.

جان دالتون نظریه اتمی است.

جان دالتون ۱۰ سال پیش از ثبت و اعلان استقلال آمریکا در سال ۱۷۶۶، در انگلستان زاده شد. خانواده او در یک روستایی زندگی می‌کردند. در کودکی، جان به همراه برادرش در یک مزرعه کار می‌کرد و در مغازه پدر در بافتن لباس او را یاری می‌دادند. با وجود فراهم بودن اندکی از لوازم اولیه زندگی آنها خانواده فقیری بودند، بسیاری از پسران فقیر در آن زمان از داشتن تحصیلات محروم بودند، اما جان توانست با خوش‌شانسی در مدرسه‌ای در همان نزدیک زادگاهش مشغول تحصیل شود. او به یادگیری علاقه زیادی نشان می‌داد. آموزگاران نیز او را به یادگیری تشویق می‌کردند. در ۱۲ سالگی، او اولین مدرسه خود را در شهری نزدیک محل اقامتش باز کرد اما به خاطر کمبود پول مجبور به بستن آنجا و کارکردن در مزرعه عمه‎اش شد.

۳ سال بعد، به همراه برادر بزرگ‌تر و یکی از دوستانش مدرسه‌ای را در کندال^[۱] انگلیس باز کرد. به تدریس انگلیسی. لاتین، یونانی، فرانسوی و ۲۱ موضوع علمی و ریاضی پرداخت. جان به یادگیری طبیعت و هوای اطراف خود می‌پرداخت. او پروانه‎ها، حلزون‎، و. . . را جمع‌آوری می‌کرد. جان دالتون پی برد که دچار کوررنگی ست و به یادگیری آن روی آورد. در ۱۷۹۳، جان به عنوان معلم خصوصی به منچستر رفت و در کالج جدید مشغول به تدریس شد. و در آنجا به مشاهده رفتار گازها پرداخت.

او به عناصر و اجزاء مختلف و چگونگی درست شدن آنها اندیشید. جان نظریه‌ای داشت که بر طبق آن، هر عنصری از اتم‎های مجزا تشکیل شده و تمام عناصر با یکدیگر متفاوت هستند زیرا اتم‌های سازنده هر کدام از آنها، با دیگری متفاوت است.

او فکر می‌کرد که هر عنصری وزن مخصوص می‌دارد، زیرا از اتم‌های متفاوتی تشکیل شده. در سال ۱۸۰۸، جان دالتون کتابی با مضمون، منتشر کرد که در آن وزن بسیاری از اتم‌های شناخته شده را جمع‌آوری و لیست کرده بود. مقدار عددی وزن‌هایی که او محاسبه کرده کاملاً دقیق نبودند، اما مبنایی بودند برای ، اگرچه بسیاری نظریه دالتون در مورد ساختار اتم را نپذیرفتند، اما وی بر تحقیقات خود برای دفاع از نظریه‌اش ادامه می‌داد.

جان دالتون در سال ۱۸۴۴ درگذشت، او با افتخار در انگلستان به خاک سپرده شد. بیش از ۴۰۰,۰۰۰ نفر بدن بی‌جان او را هنگام قرار گرفتن در تابوت مشایعت کردند. آخرین تجربه و آزمایش مربوط به او بررسی چشم نگهداری شده او در سال ۱۹۹۵ بود تا دلیل کوررنگی او را معلوم کنند. ثابت شد که کوررنگی او از نوع نادری است که به